Tag

Grenlandia

Browsing

Duński parlament w czwartek ratyfikował trójstronną umowę o bezpieczeństwie z USA i Grenlandią. Za głosowało wszystkich 109 posłów obecnych na sali, a Dania ma wspierać rozładowanie napięć po wielokrotnych żądaniach prezydenta Donalda Trumpa, by przejąć kontrolę nad wyspą.

Jak przebiegło głosowanie

W duńskim parlamencie zasiada 179 deputowanych. Do głosowania przystąpiło 109 z nich i wszyscy opowiedzieli się za umową. Wcześniej, na początku listopada, ratyfikował ją parlament Grenlandii. Dokument podpisali we wrześniu Donald Trump, duńska premier Mette Frederiksen oraz premier Grenlandii Jens-Frederik Nielsen. Po ratyfikacjach w Kopenhadze i Nuuk formalności po stronie duńskiej i grenlandzkiej są zamknięte.

Ambasador USA w Danii Kenneth Howery przyjął decyzję z zadowoleniem. We wpisie na platformie X napisał, że porozumienie to „ogromne osiągnięcie”, które unowocześnia partnerstwo i wzmacnia bezpieczeństwo USA, Królestwa Danii z Grenlandią oraz całego NATO.

Co przewiduje umowa

Porozumienie dotyczy bezpieczeństwa i dostępu wojskowego. Najważniejsze jego elementy to:

  • możliwość rozszerzenia obecności wojsk USA na wyspie,
  • zgoda na utworzenie systemu obrony przeciwrakietowej „Golden Dome”,
  • potwierdzenie suwerenności Danii nad Grenlandią,
  • potwierdzenie prawa mieszkańców Grenlandii do samostanowienia.

Grenlandia ma około 57 tysięcy mieszkańców, jest bogata w surowce mineralne i leży na najkrótszej trasie między Europą a Ameryką Północną. Znajduje się tam już najdalej wysunięta na północ baza wojskowa USA. Amerykanie mają szeroki dostęp wojskowy do wyspy od 1951 roku, a nowa umowa ten układ rozbudowuje.

Skąd napięcia

W styczniu 2026 roku Trump ponownie zażądał, by Grenlandia weszła w skład USA. Groził przy tym działaniami militarnymi oraz cłami wobec europejskich sojuszników, jeśli ci się sprzeciwią. Przekonywał, że Dania nie jest w stanie ochronić wyspy przed zagrożeniami ze strony Chin i Rosji. Spór nadwerężył relacje Waszyngtonu z Kopenhagą i zaniepokoił europejskich członków NATO.

Napięcie zaczęło opadać pod koniec stycznia, gdy Trump i sekretarz generalny NATO Mark Rutte ogłosili „koncepcję porozumienia” rozszerzającego dostęp wojsk USA do wyspy. To ona doprowadziła do wrześniowego podpisania umowy. Dania od początku deklarowała gotowość na większą obecność amerykańskich sił, ale odrzucała żądanie pełnej kontroli USA nad Grenlandią.

Co to oznacza dla Polski i Europy

Umowa jest trójstronna, więc nie nakłada bezpośrednich zobowiązań na Polskę ani na Unię Europejską. W praktyce dotyczy to jednak także nas. Dania jest sojusznikiem Polski w NATO i państwem członkowskim UE, a groźby wobec jej terytorium budziły w Europie obawy o spójność Sojuszu. Ratyfikacja pokazuje, że spór udało się przenieść z poziomu ultimatum na poziom formalnych ustaleń, z zachowaniem duńskiej suwerenności.

Dla polskiego czytelnika to także sygnał, jak rośnie znaczenie Arktyki w myśleniu o bezpieczeństwie. Trasy między Europą a Ameryką Północną i surowce stawiają Grenlandię w centrum zainteresowania mocarstw. Jak rozszerzona obecność USA i system „Golden Dome” będą wyglądać w praktyce, na razie nie wiadomo, bo w dostępnych informacjach brakuje szczegółów dotyczących skali i terminów.

Źródło: DW – „Denmark ratifies security deal with US and Greenland”

bannedcd.org https://raildude.pl/bez-kolejek-i-stresu-prywatne-pakiety-medyczne-luxmed-dla-starszych-pacjentow/ https://pisane-slowem.pl/pakiety-medyczne-dla-firm-zdrowie-twoich-pracownikow-to-oszczednosc/